مامایی

دیباچه: "تولد" بزرگترین، با شکوه‌ترین و بحرانی‌ترین لحظه زندگی و قدیمی‌ترین تجربه بشری است و در میان مشاغل نیز مامایی (در شکل سنتی آن) یکی از قدیمی‌ترین مشاغل است. البته نباید تصور کرد که آنچه امروزه به نام حرفه و دانش مامایی معروف است، ادامه و دنباله همان مامایی سنتی است بلکه امروزه مامایی دانشی است که بر مشاهده، آموزش،‌ پیشگیری،‌ تحقیق،‌ تشخیص و درمان استوار شده است. در واقع این رشته‌ یکی‌ از زیر مجموعه‌های‌ علوم‌ پزشکی‌ است‌ که‌ نقش‌های‌ بسیار گسترده‌ای‌ اعم‌ از نقش‌ مشاوره‌ای‌، آموزشی‌، مراقبتی‌، حمایتی‌، درمانگری‌ و تحقیقاتی‌ دارد. البته‌ تمامی‌ این‌ نقش‌ها در ارتباط‌ با مادر و کودک‌ مفهوم‌ پیدا می‌کند؛ یعنی‌ ماما به‌ مشاوره‌ قبل‌، بعد و هنگام‌ ازدواج‌، آموزش‌ و نحوه‌ تنظیم‌ خانواده‌، مراقبت‌ در دوران‌ بارداری‌، زایمان‌ طبیعی‌ و مراقبت‌ بهداشتی‌ مادر و کودک‌ و آموزش‌ به‌ دختران‌ در زمینه‌ بهداشت‌ دوران‌ بلوغ‌ و بعد از آن‌ می‌پردازد.

توانایی‌های‌ لازم :
رشته‌ مامایی‌ عشق‌ و علاقه‌ و صبر و حوصله‌ بسیار بالایی‌ می‌خواهد چون‌ یک‌ خانم‌ در حال‌ زایمان‌ شرایط‌ بسیار حساسی‌ دارد و بسیاری‌ از حرف‌ها یا حرکاتش‌ در اختیار خودش‌ نیست‌ و یک‌ ماما باید در حد امکان‌ با صبر و حوصله‌ بسیار به‌ او آرامش‌ و قوت‌ قلب‌ بدهد و توجه‌ داشته‌ باشد که‌ مسؤولیت‌ جان‌ دو نفر؛ یعنی‌ مادر و جنین‌ او را برعهده‌ دارد. همچنین‌ یک‌ ماما باید بسیار باهوش‌ و نکته‌سنج‌ باشد و از مقابل‌ مسائل‌ هرچند که‌ کوچک‌ باشند به‌ سادگی‌ نگذرد. زیرا خیلی‌ از مسائل‌ یا علائم‌ کوچکی‌ که‌ در هنگام‌ بارداری‌ یا زایمان‌ ظاهر می‌شوند، در صورت‌ عدم‌ توجه‌ می‌توانند خطرات‌ جانی‌ برای‌ نوزاد یا مادر به‌ دنبال‌ داشته‌ باشند.دانشجوی‌ مامایی‌ باید از نظر جسمی‌ و روحی‌ سلامت‌ کامل‌ داشته‌ و از روابط‌ اجتماعی‌ خوبی‌ برخوردار باشد، چون‌ مشاوره‌ و آموزش‌ بخش‌ مهمی‌ از کار یک‌ ماما است‌.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران :
از مراکزی‌ که‌ یک‌ ماما می‌تواند در آنها مشغول‌ به‌ کار شود، می‌توان‌ به‌ بیمارستان‌ها، زایشگاه‌ها، درمانگاه‌ها و مراکز بهداشتی‌ اشاره‌ کرد. همچنین‌ ماما طبق‌ قوانین‌ حاضر در صورت‌ داشتن‌ مدرک‌ کارشناسی‌ می‌تواند مطب‌ دایر کرده‌ و در آن‌ به‌ ارائه‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ بپردازد.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :

دروس‌ پایه‌:
سلول‌شناسی‌ و بافت‌شناسی‌، بیوشیمی‌، تشریح‌، فیزیولوژی‌، ایمنی‌ شناسی‌، میکروب‌شناسی‌ و انگل‌شناسی‌.

دروس‌ اصلی‌ :
آسیب‌شناسی‌ اختصاصی‌ و عمومی‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتی‌ جامعه‌ و آموزش‌ بهداشت‌، داروشناسی‌، اصول‌ و فنون‌ پرستاری‌ و مامایی‌ و روش‌ اطاق‌ عمل‌ و زایمان‌، آمار حیاتی‌ و روش‌ تحقیق‌، روانشناسی‌، اصول‌ اپیدمیولوژی‌ و مبارزه‌ با بیماری‌ها، زبان‌ تخصصی‌.

دروس‌ تخصصی‌ :
اصول‌ تغذیه‌ مادر و کودک‌، تاریخ‌، اخلاق‌ و مقررات‌ پزشکی‌، جنین‌شناسی‌، مقررات‌ پزشکی‌ قانونی‌، ژنتیک‌، بارداری‌ و زایمان‌، کاراموزی‌ بارداری‌ و زایمان‌، آزمایش‌های‌ کاربردی‌ در مامایی‌، نوزادان‌، کارآموزی‌ نوزادان‌، بیماری‌های‌ کودکان‌، نشانه‌شناسی‌ و معاینات‌ فیزیکی‌، فیزیوپاتولوژی‌ بیماری‌های‌ داخلی‌ جراحی‌ و عفونی‌، کارآموزی‌ بیماری‌های‌ داخلی‌ و جراحی‌، بهداشت‌ مادر و کودک‌ و خانواده‌، کارآموزی‌ بهداشت‌ مادر و کودک‌ و خانواده‌، تغذیه‌ درمانی‌ مادر و کودک‌، روانپزشکی‌ در مامایی‌، رادیولوژی‌، سونوگرافی‌ و الکتروفیزیولوژی‌ در مامایی‌ و زنان‌، اصول‌ مدیریت‌ و کاربردهای‌ آن‌ در مامایی‌، بیحسی‌ و بیهوشی‌ و احیا در مامایی‌، بیماری‌های‌ زنان‌ و ناباروری‌، اختلال‌ عمل‌ جنسی‌ و آموزش‌ مشاوره‌ آن‌، کارآموزی‌ بیماری‌های‌ زنان‌، پایان‌نامه‌.

مهندسی منابع طبیعی

مهندسی منابع طبیعی
دیباچه: زمین سبز بود؛ به سبزی بهشت و رودخانه تمیز و شفاف و زلال، و طبیعت با بارش هر باران از شادابی و طراوات لبریز می‌شد. سال‌ها گذشت. جمعیت شهر رو به فزونی گذاشت. خانه‌های تازه ساخته شد و به جای درختان سرسبز، کارخانه‌ها جان گرفتند. چرخ‌های تولید کارخانه که به کار افتاد، فاضلاب صنعتی را به میان آب رودخانه جاری ساخت. آن وقت ماهی‌های کوچک و بزرگ، ذرات آلوده کننده آب را با آب شش‌هایشان تنفس کردند و گروه گروه جان باختند. آب، خاک و هوای آلوده، نفس درختان را نیز قطع کرد و اکنون ما در این زمین که با دست‌های خودمان، خاکستری‌اش کرده‌ایم، هر لحظه شاهد مرگ سبزی و سبزینگی،‌پاکی و شادابی و در نهایت هستی و زندگی هستیم. این بحران در کشور ما بسیار جدی و فراگیر به چشم می‌خورد. برای مثال در مناطق کلیدی و شاخصی همچون پارک ملی گلستان و منطقه حفاظت شده جهان‌نما، ذخایر حیات‌ وحش ما نسبت به دهه 50 به یک چهارم و در مقایسه با دهه 60 به نصف تقلیل یافته است. به عبارت دیگر، ذخیره کنونی جمعیت حیات وحش کشور ما 25% دهه 50 و 50% دهه 60 است !حال چه باید کرد؟ و چگونه می‌توان بار دیگر آسمان را آبی و زمین را با رنگ‌هایی زنده و شاداب رنگ‌آمیزی نمود و حیات و زندگی را به طبیعت ایران بازگرداند؟کارشناسان منابع طبیعی با بررسی علم اکولوژی، حل مسائل زیست‌محیطی،‌ ارائه طرح‌های عملی برای حفظ و توسعه پوشش گیاهی، بهره‌برداری صحیح از اراضی مطابق با قابلیت‌ آنها، توسعه فعالیت آبخیزداری و مدیریت آب و خاک، تلاش می‌کنند تا این آرزو را محقق سازند.این رشته در مقطع کارشناسی دارای 5 گرایش محیط‌زیست، مرتع و آبخیزداری، جنگلداری، شیلات و علوم و صنایع چوب و کاغذ است.

ادامه نوشته

آشنایی با دو رشته دانشگاهی (علوم تغذیه - علوم وصنایع غذایی - گفتار درماني)

مطالب زیر از طرف دوست و همکار گرامی جناب آقای قربانی(از دبیران محترم ناحیه۴) و چند تن از دانش آموزان ایشان برای ما ارسال گردیده است. با تشکر فراوان از ایشان

علوم تغذیه

تغذیه، مهم­ترین عامل زنده ماندن است. برای زنده ماندن و بهتر زیستن باید از علم تغذیه بهره گرفت. تا کنون تعاریف بسیاری از این علم به علم آمده است: دانش رساندن مواد مغذی به بدن در مقادیر مناسب یا تحلیل اثر غذا بر بافت­های زنده. به بیانی دیگر، تغذیه یعنی ارتباط بین انسان و غذایش از دیدگاه مسائل روانی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی. همچنین می­توان گفت تغذیه، علمی است که نیازهای غذایی بدن را از نظر کیفی وکمی تعیین می­کند و برای برطرف شدن نیازهای روزانه بدن ما از میان غذاهای مختلف، انواع و مقادیر مناسب را انتخاب می­کند ....

 

ادامه نوشته

راديوتراپي

تکنولوژی پرتودرمانی (رادیوتراپی)

دیباچه: هدف این رشته تربیت کاردان در گروه تکنولوژی پرتودرمانی است. افرادی که دانش لازم را در زمینه طرز تولید اشعه ایکس و مواد رادیواکتیو و قوانین مربوط به آنها، انجام تکنیک‌های پرتودرمانی و شیمی درمانی، روش‌های حفاظت از اشعه ایکس و تشعشعات رادیواکتیو فرا می‌گیرند و پس از فارغ‌التحصیلی می‌توانند در پرتودرمانی‌های ساده و تخصصی و بخش‌ها و درمانگاه‌های پرتودرمانی فعالیت کنند. گفتنی است که تفاوت این رشته با تکنولوژی پرتوشناسی در این است که متخصص رادیولوژی با استفاده از دستگاه‌های تصویربرداری، از اعضای مختلف بدن تصویربرداری می‌کند اما متخصص رادیوتراپی، از اشعه برای درمان بیماری استفاده می‌کند و اجرای عملیات درمانی را برعهده دارد.

درس‌های این رشته در طول تحصیل:

دروس پایه:
فیزیک عمومی، آناتومی، فیزیولوژی انسانی، کمک‌های اولیه و مراقبت از بیمار، اصطلاحات و کلیات پزشکی، بافت‌شناسی و آسیب‌شناسی.

دروس اصلی و تخصصی:
آناتومی سطحی بدن، فیزیک تشعشع و مواد رادیواکتیو، دستگاه‌های رادیوتراپی، تکنیک‌های رادیوتراپی، اصول محاسبات و برنامه‌ریزی در رادیوتراپی، رادیوبیولوژی و حفاظت در برابر پرتوهای یونساز، تکنیک‌های رادیوگرافی، تکنیک‌های پزشکی هسته‌ای، کارآموزی بیمارستانی، کارورزی.

سیستماتیک گیاهی

مقدمه

سیستماتیک یکی از شاخه‌های بسیار قدیمی و مهم علم گیاه شناسی است. انسانهای اولیه به گیاهان خوراکی و دارویی اطراف خود توجه خاصی داشتند و صدها نوع از آنها را می‌شناختند و به این ترتیب نخستین گروههای تاکسونومیک گیاهی بر اساس چنین شناختی شکل گرفت. سیستماتیک گیاهی اختلافات بارز و برجسته گروههای گیاهی را تصویر می‌کند.

نام هرگیاه در واقع کلیدی است که با آن دریچه‌ای بر زیست شناسی آن گیاه گشوده می‌شود. سیستماتیک گیاهی باشناخت و نامگذاری گیاهان و به نظم کشیدن آنها در گروههای خویشاوند و بسیار نزدیکی همچون جنس ، خانواده و ... سروکار دارد. بطور کلی این علم شامل مجموعه فعالیتهایی است که به منظور سازماندهی و ثبت تنوع گیاهان انجام می‌شود.

تاریخچه

تا سده هجدهم میلادی ، بیشترین توجه به شناخت و طبقه ‌بندی گیاهان زراعی و دارویی معطوف می‌گردید و طبعا سیستم رده‌بندی مصنوعی ، که غالبا بر اساس مشخصات کاربردی گیاهان استوار بود مورد استفاده قرار می‌گرفت از اواسط این سده سیستم نامگذاری و طبقه بندی پیشنهاد توسط لینه تحولی در علم طبقه ‌بندی گیاهان پدید آورد.

در اواخر سده هجدهم میلادی نظر غالب گیاه شناسان به سیستم‌های طبقه‌ بندی طبیعی که بر پایه صفات ریخت شناسی گیاهان استوار بود جلب گردید. در سده نوزدهم میلادی با ارائه نظریه تکاملی داروین و توجه به توالی تکاملی در طبقه ‌بندی گیاهان ، مبنای طبقه بندی فیلوژنتیک پایه گذاری شد و در سده بیستم میلادی به سیستم‌های فیلوژنتیک واقعی رسید که اساس رده بندی نوین معاصر را تشکیل می‌دهد.

اهداف سیستماتیک گیاهی

سیستماتیک گیاهی 4 هدف را دنبال می‌کند.

• فهرست کردن فلور جهان
  
  
• ارائه راه به منظور شناسایی و ایجاد ارتباط
  
  
• بوجود آوردن یک سیستم ارتباطی مستقیم و جهانی
  
  
• نشان دادن مفاهیم تکاملی تنوع در عالم گیاهی
  

سیستم‌های طبقه بندی امروزی بر خلاف سیستم‌های قدیمی‌تر ، تنها بر پایه مشخصات مورفولوژیک استوار نبوده بلکه سایر اختصاصات بیولوژیک گیاهان را در طبقه بندی بکار می‌گیرد و در این راستا ، توجه به جنبه‌های تکاملی ، وابستگی‌های ژنتیکی و ساختار شیمیایی آنها از تاکید بیشتری برخوردار است.

توجه به اصل عمومی تک نیایی تاکسون‌ها در سیستماتیک گیاهی اهمیت شناخت و کاربرد علم تکامل گیاهان را برای دستیابی به قرابتها و دودمانهای تکاملی در سطوح نظام سلسه نسب روشن می‌سازد. چون در سیستمهای طبقه بندی امروزی که بر پایه صفات متعددی استوارند ریخت شناسی به تنهایی اساس طبقه بندی را تشکیل نمی‌دهد، لذا لزوما تمام صفات مورفولوژیک دارای ارزش یکسانی در طبقه بندی و توصیف تاکسونها نبوده و در هر مورد دارای کاربرد خاص خواهند بود.

مراحل سیستماتیک گیاهی

• سیاحت و اکتشاف و جمع آوری گیاهان
  
  
• پرس کردن و خشک کردن گیاهان و تهیه هرباریوم گیاهی
  
  
• دوره سنتز یا استفاده از ویژگیهای ریخت شناسی ، شکل و ساختار گیاهان به منظور طبقه بندی آنها
  
  
• مرحله تجربی که به تفسیر اطلاعات بدست آمده در قالب واژه‌های تکاملی وفیلوژنتیک مربوط می‌شود.

شاخصهای ریخت شناسی فیلوژنی

صفات ابتدایی در طبقه بندی فلوژنی به مفهوم صفاتی است که مقدم‌تر از صفات دیگر بوجود آمده‌اند نه صفات ساده‌تر در قبال پیچیده‌تر و این امر بخصوص در مورد گیاهان گلدار مشهورتر است برای مثال گیاهان یکساله پایا و دو ساله و این گروهها از گیاهان چوبی اشتقاق یافته‌اند و یا گلهای دو جنسی مقدم بر گلهای تک‌جنسی‌اند. میزان تکامل در تمام اندامهای گیاه همیشه یکسان نیست و ممکن است برخی از اندامها تخصصیتر از سایر اندامها شده و بعضی از تاکسونها هر دو صفات پیشرفته و ابتدایی را در خود داشته باشند.

طبقه بندی سلسله گیاهان

گیاهان خشکی اولیه در دوره دونین ظاهر شده و فاقد ریشه و ساقه و برگ بوده و ظاهری شبیه جلبکها داشته‌اند. قدیمی‌ترین سنگواره‌های بدست آمده که به عنوان نیاکان گیاهان آوندی شناخته می‌شوند مربوط به دو گیاه منقرض شده Zosterophllumo و Phynia می‌باشد. به احتمال زیاد بریوفیتا قبل از شکل گیری و تمایز دستگاههای آوندی این گیاهان از مسیر تکاملی آنها منشعب شده‌اند. در هر صورت سنگواره‌ای از بریوفیت‌های اولیه در دست نیست.

گیاهان نوعZosterphyllum منشا لیکوپودیوفیتا می‌باشند. این گروه در اواخر دوارن پالئوزوئیک دارای پراکندگی وسیع و انواع متعددی بوده اند. لیکن امروزه فقط معدودی از جنس‌های علفی به حیات خود ادامه می‌دهند. گیاهان نوع Phynia به عنوان نیاکان سایر گیاهان آوندی به شمار می‌آیند که به نوبه خود در مسیرهای متفاوتی تکامل یافته‌اند.

سیستماتیک گیاهی: زمینه‌ای علمی مربوط به دنیای امروز

در دنیای امروز دانش مربوط به شناسایی ، نامگذاری و رده بندی گیاهان زمینه مطالعاتی مهیجی است. کاربردهای بالقوه اقتصادی گیاهان شاید بلافاصله مشهود نباشد، اما ناگزیریم گیاهان خویشاوند را بشناسیم. خویشاوندهای وحشی گیاهان زراعی معمولا حاوی ژنهایی هستندکه خصوصیت مطلوبی چون مقاومت در برابر بیماریها را که برای اصلاح محصولات زراعی موردنیاز متخصصین اصلاح نژاد است فراهم می‌کنند.

ارتباط با سایر علوم

سیستماتیک گیاهی یکی از علوم پرکاربردی است که با بسیاری از رشته‌ها ارتباط نزدیک دارد. که می‌توان به گیاه شناسی ، مورفولوژی گیاهی ، فیزیولوژی گیاهی ، بیوشیمی گیاهی و ژنتیک گیاهی و اکولوژی گیاهی اشاره کرد.

منبع :سایت رشد