تکامل گندم هگزاپلوئیدی
تکامل گندم هگزاپلوئیدی
از حدود ۱۱۰ هزار سال پيش آدمي گندم ديپلوئيد ( Triticum monococcum ) رامي كاشته است. سنبله ي اين گندم کوچک است و محصول زيادى توليد نمى کند. مه مترین گونه ي گندم امروزى گندم نان( Triticum aestivum ) است كه گياهی هگزاپلوئيد با ۴۲ کروموزوم است. نحوه ي تکامل اين گونه گندم باهيبريداسیون
دو گونه ي گندم ديپلوئيد آغاز شد. یکی ازگونه ها، گُونه ی زراعى Triticum monococum و ديگرى از گونه هاى
وحشى( BB ) بود که احتمالاً به عنوان علف هرز در حاشيه ى زمين هاى زراعى وجود داشت. دسته هاي کروموزومى A وB از دو گونه ي دورگه نمى توانند در ميوز جفت شوند. بنابراين، دو رگه ي AB نازاست . با اين وجود، خطاى ميوزىدر دورگه ي نازا و خود لقاحى در میان گامت هاى حاصل گونه ي جديد تتراپلوئيد AABB با ۲۸ کروموزوم به وجودآورد. امروزه اين گونه گندم را به نام گندم Emmer يا همان گندم triticum turgidum می شناسيم . آرد اين گندم به طورعمده براى ساختن ماکارونى و محصولات رشته اى ديگر استفاده می شود. گفته می شود که آخرين مرحله ي تکامل گندم نان در زمين هاى زراعى موجود در سواحل درياچه هاى اروپا بيش از ۸۰ سال پيش رخ داده است. در آن زمان گندم زراعى Emmer با گونه ي وحشى ( Triticum tauschii DD )هيبريد شده است. دو رگه ي تريپلوئيد ABD با۲۱ کروموزوم نازا بود، اما خطاى ميوزى در اين دورگه و خودلقاحى عدد کروموزومى را به ۴۲ رساند و گندم هگزاپلوئيد که همان گندم نان( BREAD WHEAT ) است، پدید آمد.
منبع: رشد زیست شناسی
فرستنده :خانم ابراهیمی دبیر زیست شناسی ناحیه ۳

به وبلاگ گروه زيست شناسي ناحيه 3 قم خوش آمدید .